Selaa sanakirjaa kirjoittajien mukaan
Ulkoasu
| Sana | Käsite | Vuosi | Lähde | Viime-esiintymä |
|---|---|---|---|---|
| anti | TUOTE | 1840 | Ovs | |
| virka | VIRASTO | 1845 | Kanava | |
| yhdys | YHTIÖ | 1847 | Kanava | |
| aapillinen järjestys | AAKKOSJÄRJESTYS | 1889 | Virsikirja | |
| aatelissääty | AATELISTO | 1846 | LSKH | |
| aihe | ILMIÖ | 1848 | Smtar | |
| aihe | SUUNNITELMA | 1845 | Kanava | |
| aikakausikirja | AIKAKAUSKIRJA | 1847 | Smtar | |
| aikakauskirja | AIKAKAUSKIRJA | 1848 | Smtar | |
| aikakautinen kirjoitus | AIKAKAUSKIRJA | 1848 | Smtar | |
| aikuinen | AIKALAINEN | 1847 | Smtar | |
| aina | ÄÄNNE | 1845 | Kanava | |
| ajanluontoinen | AJANMUKAINEN | 1847 | Smtar | |
| ajanmukainen | AJANMUKAINEN | 1847 | Smtar | |
| ajantieto | SANOMALEHTI | 1829 | Ovs | |
| ajattelemus | MIETELMÄ | 1847 | Smtar | |
| ajoittainen kirjoitelma | AIKAKAUSKIRJA | 1847 | Smtar | |
| akateemikko | AKATEEMIKKO | 1845 | Kanava | |
| akatemia | YLIOPISTO | 1821 | Martin Lutherus | Kivi kirje 3.3.1864 (KT IV 356), akateemia |
| aktööri | NÄYTTELIJÄ | 1834 | Ssv | Lönnrot sk 1851 sv. Aktër'; aktrisa (ahtyöri) |
| alkoholi | ALKOHOLI | 1834 | Ssv | |
| alkukehto | ALKUKOTI | 1847 | Smtar | |
| alkukoulu | ALKEISKOULU | 1841 | Ovs | |
| alkulehti | NIMILEHTI | 1847 | Smtar | |
| alkuopisto | ALKEISKOULU | 1847 | Smtar | |
| alkuperäisyys | ALKUPERÄ | 1858 | Sks pk | Anon KPT 1881 |
| alkusointu | ALKUSOINTU | 1835 | Ssv | |
| amanuenssi | AMANUENSSI | 1835 | Ssv | |
| amanuenssi | AMANUENSSI | 1836 | Ssv | SSV 1836:51 |
| amanuenssi | AMANUENSSI | 1836 | Ssv | SSV 1836:51 |
| ambassadööri | LÄHETTILÄS | 1829 | Ovs | |
| ammatti | VIRASTO | 1847 | Kanava | Asetus 24.4. 1850 |
| anoa | ÄÄNESTÄÄ | 1829 | Ovs | |
| armoton | SÄÄLIMÄTÖN | 1822 | Tvs | |
| arvanveto | ARPAJAISET | 1823 | Tvs | |
| arviosana | ARVOSANA | 1859 | Khs | |
| arvolause | ARVOSANA | 1857 | Ssv | Lönnrot Lisäv 1886 |
| arvosana | ARVOSANA | 1851 | Smtar | |
| arvosteleminen | ARVOSTELU | 1848 | Smtar | |
| arvostelo | ARVOSTELU | 1848 | Smtar | |
| arvostelus | ARVOSTELU | 1847 | Smtar | Europaeus sk 1853 |
| asiamies | LÄHETTILÄS | 1829 | Ovs | |
| asianhaara | VÄITÖS | 1821 | Martin Lutherus | |
| askelma | ASTE | 1845 | LSKH | Varelius Enon Opet. II 1856: 131 |
| askelma | ASTEIKKO | 1881 | Valvoja | |
| auksioni | HUUTOKAUPPA | 1822 | Tvs | Lönnrot sk 1851 sv. Aukcion (ausioni) |
| aviisilehti | SANOMALEHTI | 1820 | Tvs | SSV 1835 n:o 21 s. 3 |
| avu | HYVE | 1832 | Rikkauden avain | Cannelin sk 1903 |
| barometeri | ILMAPUNTARI | 1821 | Tvs | Canth Sylvi 1893, KT IV 152 (baromeetteri) |
| basti | NIINI(PUU) | 1864 | PK | |
| biblioteekka | KIRJASTO | 1821 | Martin Lutherus | |
| bildhugari | KUVANVEISTÄJÄ | 1864 | PK | |
| blanketti | LOMAKE | 1831 | Ovs | Asetus 21.4.1841 (Pg 2906) |
| daguerreotyp | VALOKUVA | 1845 | Kanava | |
| daguerreotypkuva | VALOKUVA | 1847 | Kanava | |
| danskilainen | TANSKALAINEN | 1834 | Ssv | |
| direktioni | JOHTOKUNTA | 1826 | Tvs | Asetus 17.12.1839 s. 7 (direksjoni) |
| draama | NÄYTELMÄ | 1867 | Kkl | |
| edeslukeminen | LUENTO | 1848 | Smtar | |
| edesvastaus | VASTUU | 1821 | Martin Lutherus | Cannelin sk 1903 |
| edustuskunta | EDUSKUNTA | 1881 | Valvoja | |
| ehdollinen | TAHALLINEN | 1847 | LSKH | Dahlberg Sieni-Kirja 1863:3 |
| eksaamipäätös | ARVOSANA | 1830 | Tvs | TVS 1831 |
| ekvatori | PÄIVÄNTASAAJA | 1834 | Ssv | |
| elatuskeino | ELINKEINO | 1827 | Almanakka | Ahlqvist Uusi suomal. Lukemisto 1883: 242 (1. p. 1873, 1883 3. p.) |
| elehteri | SÄHKÖ | 1845 | Kanava | |
| elehterin voima | SÄHKÖ | 1845 | Kanava | |
| elehterinvoima | SÄHKÖ | 1845 | Kanava | |
| elehterisyys | SÄHKÖ | 1845 | Kanava | |
| elehterivoima | SÄHKÖ | 1845 | Kanava | |
| elektrikeetta | SÄHKÖ | 1845 | LSKH | |
| elektrinen telegrafi | LENNÄTIN | 1845 | Kanava | |
| elektrisiteetti | SÄHKÖ | 1820 | Tvs | |
| elementaarikoulu | ALKEISKOULU | 1835 | Ssv | Anon Koulujärjestys 1843: 4 |
| elon keino | ELINKEINO | 1835 | Ssv | Kivi GK 1870 (elonkeino) |
| eläinlääkäri | ELÄINLÄÄKÄRI | 1840 | Ssv | |
| eläintieto | ELÄINTIEDE | 1847 | Kanava | |
| eläkeaine | RAVINTOAINE | 1846 | My | |
| elämän keino | ELINKEINO | 1830 | Ovs | Ahlholm YMH 1830:5 (elämä-keino) |
| elämänlaatu | ELINTAPA | 1831 | Cholera | Ahlqvist Matkak V 1858a:340 (elämän-laatu) |
| ensialkuinen | ALKUPERÄINEN | 1847 | Smtar | |
| epuuttaa | PERUUTTAA | 1821 | Tvs | |
| epäluulo | ENNAKKOLUULO | 1829 | Ovs | Varelius Enon Opet. II 1856:11 |
| erilahko | PUOLUE | 1848 | Smtar | |
| erioma | YKSITYINEN | 1831 | Cholera | |
| erityisseikka | YKSITYISKOHTA | 1885 | Valvoja | |
| eroinen | ERAKKO | 1844 | My | |
| eroituslasku | VÄHENNYSLASKU | 1820 | Mnemosyne | |
| erämaa | AAVIKKO | 1822 | Tvs | |
| erämaanmies | ERAKKO | 1825 | Tvs | |
| esilehti | NIMILEHTI | 1847 | Smtar | |
| esipuhe | EDELLYTYS | 1829 | Ovs | |
| eteenottaminen | TOIMENPIDE | 1821 | Martin Lutherus | Juteini Nimi-päivä 2. p. 1857a < SKK XI 94 |
| etelänapa | ETELÄNAPA | 1845 | LSKH | |
| etäkirjoite | LENNÄTIN | 1845 | Kanava | |
| evankeliumillinenlutherin | EVANKELINEN | 1847 | LSKH | |
| fabriikkikeino | TEOLLISUUS | 1830 | Ovs | |
| fabrikantti | TEHTAILIJA | 1833 | Ssv | |
| fabrikööri | TEHTAILIJA | 1835 | Ssv | Yrjö-Koskinen Mehiläinen 1861: 183 (vaprikööri) |
| fakulteetti | TIEDEKUNTA | 1831 | Sks pk | Asetus 1.10.1852 (Faculteti) |
| feeberitauti | KUUMETAUTI | 1834 | Ssv | Anon Lyhykäisiä tietoja 1836 (feeberi-tauti) |
| flotta | LAIVASTO | 1829 | Ovs | |
| fortepiano | PIANO | 1831 | Ovs | Kanava 1845: 2 [< sv. Pianino] |
| fästninkivärkki | LINNOITUS | 1823 | Tvs | |
| graadi | ASTE | 1821 | Tvs | Aho 1884: 5 (raati); muuutoin Helenius sk 1838 sv. Grad (krati) |
| haamu | KUVIO | 1847 | Smtar | |
| hallitus | JOHTOKUNTA | 1835 | Ssv | Anon Smtar 1847 n:o 12 s. 2 |
| hallitusseura | JOHTOKUNTA | 1836 | Ovs | Anon Smtar 1848 n:o 38 s. 4 |
| hantverkkari | KÄSITYÖLÄINEN | 1821 | Tvs | Korander Maa-T 1868: 56. |
| hantverkkikunta | AMMATTIKUNTA | 1822 | Tvs | |
| hape | HAPPI | 1821 | Tvs | Cannelin sk 1908 [rinnalla jo happi] |
| hape | HAPPO | 1821 | Tvs | Eurén sk 1860 |
| happeen aine | HAPPI | 1823 | Tvs | |
| happoaine | HAPPI | 1864 | PK | |
| happokaasu | HAPPI | 1864 | PK | |
| harhatie | HARHAOPPI | 1847 | Smtar | |
| hautajaiset | HAUTAJAISET | 1835 | Ssv | |
| heijari | HEILURI | 1864 | PK | |
| henki | HENKILÖ | 1831 | Ovs | Asetus-Kokous 1861:26 |
| herännyt | HERÄNNÄINEN | 1847 | Smtar | Anon Smtar 1849:29 |
| herännäinen | HERÄNNÄINEN | 1848 | Smtar | |
| herännäisyys | HERÄNNÄISYYS | 1848 | Smtar | |
| heräntäinen | HERÄNNÄINEN | 1847 | Smtar | |
| hevosväki | RATSUVÄKI | 1829 | Ovs | |
| hietalakeus | AAVIKKO | 1847 | Smtar | |
| hospitaali | SAIRAALA | 1834 | Ssv | Lönnrot sk t 1847:77 |
| hovioikeuden apumies | HOVIOIKEUDEN AUSKULTANTTI | 1840 | Ssv | |
| hovioikeuden auskultantti | HOVIOIKEUDEN AUSKULTANTTI | 1841 | Ssv | |
| hovioikeuden raati | HOVIOIKEUDENNEUVOS | 1841 | Ssv | |
| huohmanto | HAVAINTO | 1847 | Smtar | |
| huolia | HUOLEHTIA | 1847 | Smtar | |
| huolimaton | VÄLINPITÄMÄTÖN | 1847 | Smtar | |
| huoneenhallitusseura | TALOUSSEURA | 1820 | Tvs | Europaeus sk 1853 sv. hushållningssälskap |
| huoneenkalu | HUONEKALU | 1831 | Ovs | Anon LSKH 1846: 79 |
| huoneenkaunistus | HUONEKALU | 1826 | Tvs | |
| huushollerska | TALOUDENHOITAJA | 1833 | Ssv | |
| huviluku | KAUNOKIRJALLISUUS | 1847 | Smtar | |
| hyvinpuhelias | KAUNOPUHEINEN | 1825 | Tvs | |
| hyöryamme | HÖYRYKONE | 1821 | Tvs | |
| hyötyä | KEHITTYÄ | 1821 | Tvs | Rudbeck Suru-puhe 1855 |
| häireys | HÄMMINKI | 1847 | Smtar | |
| häiritys | HÄMMINKI | 1831 | Ovs | |
| hämminki | HÄMMINKI | 1830 | Ovs | |
| höyryalus | HÖYRYLAIVA | 1824 | Tvs | |
| höyryamme | HÖYRYKONE | 1821 | Tvs | |
| höyrykeino | HÖYRYKONE | 1830 | Ovs | |
| höyrymasina | HÖYRYKONE | 1845 | Kanava | |
| höyryvaunu | HÖYRYKONE | 1833 | Ovs | |
| höyry vaunu | HÖYRYVETURI | 1830 | Ovs | Krohn Mugby 1869b:87 (ys). Pl. tant. Höyryvaunut Lönnrot sk 1851 sv. Narovoz |
| höyryvärkki | HÖYRYKONE | 1832 | Ovs | OVS 1836:51 (ys) |
| ihanne | TAIDE | 1847 | Smtar | |
| ihannetoimi | TAIDE | 1847 | Smtar | |
| ihannus | IHANUUS | 1847 | Smtar | |
| ihantelija | TAITEILIJA | 1847 | Smtar | Varelius Vekkulit 1848:27 |
| ihanuus | IHANUUS | 1831 | Ovs | |
| ihmisten sukukunta | IHMISKUNTA | 1831 | Ovs | |
| ilmaalus | ILMAPALLO | 1820 | Tvs | |
| ilman paino | ILMANPAINE | 1820 | Ovs | Krohn KIH VI 1867:23 |
| ilmanlitistyspumppu | ILMAPUMPPU | 1823 | Tvs | |
| ilmanpiiri | ILMAKEHÄ | 1830 | Ovs | Lönnrot sk 1874 |
| ilmapainomitta | ILMAPUNTARI | 1847 | Smtar | |
| ilmapalli | ILMAPALLO | 1820 | Tvs | |
| ilmapieli | ILMANSUUNTA | 1821 | Tvs | |
| ilmapiiri | ILMASTO | 1830 | Ovs | |
| ilmapumppu | ILMAPUMPPU | 1820 | Tvs | |
| ilmatieteellinen | ILMATIETEELLINEN | 1881 | Valvoja | |
| ilmestys | ILMAUS | 1847 | Smtar | |
| individi | YKSILÖ | 1881 | KPT-albumi | Hahnsson sk 1889 sv. Individ |
| individinen | YKSILÖLLINEN | 1881 | KPT-albumi | |
| innoittaa | INNOITTAA | 1837 | Ovs | |
| intouttaa | INNOITTAA | 1847 | Smtar | |
| isokoulu | LUKIO | 1820 | Tvs | Anon Smtar 1847 n:o 34 s. 4 |
| isolukio | LUKIO | 1847 | Kanava | |
| istunto | SIIRTOMAA | 1848 | Smtar | |
| istuttaa rokkoa | ROKOTTAA | 1821 | Tvs | Ahlman sk 1865 sv. Vaccinera |
| itseisyys | YKSILÖLLISYYS | 1847 | Smtar | |
| itsellinen | ITSENÄINEN | 1848 | Smtar | |
| itsellisyys | ITSENÄISYYS | 1848 | Smtar | |
| itsetyinen | ITSENÄINEN | 1845 | Kanava | Nordlund sk 1889 sv. Sjelfständig |
| itseääninen | ÄÄNTIÖ | 1821 | Tvs | |
| jakava | JAKAJA | 1820 | Mnemosyne | |
| jame | JANA | 1820 | Tvs | |
| johdake | OHJESÄÄNTÖ | 1847 | LSKH | Smtar 1848 n:o 7 s. 3 |
| johdattaja | JOHTAJA | 1848 | Smtar | Polén Mehil 1861:158 |
| johdatussana | JOHDANNAINEN | 1847 | Smtar | |
| johdesana | JOHDANNAINEN | 1847 | Kanava | |
| julkinen | VARSINAINEN | 1847 | LSKH | |
| jumaluustieto | JUMALUUSOPPI | 1847 | Smtar | |
| jumaluustieto | JUMALUUSTARU | 1847 | Smtar | |
| juna | JUNA | 1845 | My | |
| juomahuone | RAVINTOLA | 1824 | Tvs | |
| juoni | JUNA | 1830 | Ovs | |
| juonne | JUNA | 1831 | Ovs | |
| juttelemus | ESITYS | 1847 | Smtar | Anon Smtar 1847 n:o 10 s. 3 |
| juuttilainen | TANSKALAINEN | 1821 | Tvs | Smtar 1848:22 |
| jännike | LIHAS | 1823 | Tvs | |
| järjesteinen | JÄRJESTELMÄLLINEN | 1845 | Kanava | |
| jäsen | TAVU | 1830 | Ovs | Roos Mintähden 1851:? |
| kahvihuone | KAHVILA | 1855 | Kaffe | Anon PK 1864:56 (kahvi-huone) |
| kaksikimppu | KAKSINTAISTELU | 1845 | Kanava | |
| kamppaus | VÄITTELY | 1821 | Martin Lutherus | |
| kanaali | KANAVA | 1821 | Tvs | |
| kanava | KANAVA | 1833 | Ssv | |
| kandidaatti | KANDIDAATTI | 1836 | Ssv | |
| kanne | SYYTE | 1821 | Martin Lutherus | Lönnrot LKK 1863: 255, 259 |
| kansakoulun opettaja | KANSAKOULUNOPETTAJA | 1848 | Smtar | |
| kansakunnallinen | YHTEISKUNNALLINEN | 1848 | Smtar | Europaeus sk 1853 |
| kansallinen henki | KANSALLISHENKI | 1848 | Smtar | |
| kansallinen kirjallisuus | KANSALLISKIRJALLISUUS | 1847 | Smtar | |
| kansallinen varallisuus | KANSALLISVARALLISUUS | 1847 | LSKH | |
| kansallisuuden aate | KANSALLISUUSAATE | 1881 | KPT-albumi | |
| kansallisuuden tunto | KANSALLISTUNNE | 1842 | Kanava | Meurman KKL 1870: 55 (ys) |
| kansallisvarallisuus | KANSALLISVARALLISUUS | 1866 | Kkl | |
| kansanluokka | KANSANLUOKKA | 1869 | Savo-karj. | |
| kansatieteellinen | KANSATIETEELLINEN | 1848 | Smtar | |
| kansavaltaisuus | KANSANVALTA | 1848 | Smtar | |
| kansavaltiallinen | KANSANVALTAINEN | 1848 | Smtar | |
| kansellista | KANSLISTI | 1823 | Tvs | |
| kanslisti | KANSLISTI | 1840 | Ssv | |
| kanssapuhe | KESKUSTELU | 1824 | Tvs | Ahlqvist Kieletär 1871 n:o 1 s. 46 |
| kassamies | RAHASTONHOITAJA | 1829 | Ovs | Keckman kirje 5.8.1836 |
| kasvaintenhoitaja | PUUTARHURI | 1847 | Smtar | |
| kasvatusopillinen | KASVATUSOPILLINEN | 1865 | Tapio | |
| kasvukunnan tiedollisuus | KASVITIEDE | 1845 | Kanava | |
| kasvun tiede | KASVITIEDE | 1861 | Mehiläinen | |
| kasvuoppi | KASVITIEDE | 1835 | Ssv | Lönnrot sk 1851 sv. Botanika |
| kasvutieto | KASVITIEDE | 1847 | Kanava | |
| kasööri | RAHASTONHOITAJA | 1823 | Tvs | |
| katkelma | KATKELMA | 1848 | Smtar | |
| katoliikin usko | KATOLISUUS | 1847 | Kanava | |
| katsanne | KATSE | 1846 | LSKH | Smtar 1847 |
| katsanto | ILME | 1826 | Tvs | Lönnrot sk 1851 sv. Vud |
| katsanto | VALVONTA | 1847 | LSKH | Ahlman sk 1872 sv. Inseende |
| katsastaa | HUOLEHTIA | 1847 | Smtar | |
| katse | KATSE | 1845 | Kanava | |
| katselma | NÄKÖALA | 1840 | Ssv | Lindgren Hämeenmaa 1864:8 |
| katselu | KATSE | 1845 | Kanava | |
| katusulku | KATUSULKU | 1848 | Smtar | |
| kaukoputki | KAUKOPUTKI | 1855 | Lukemisia kansalle | |
| kauniskirjoitus | KAUNOKIRJOITUS | 1847 | Kanava | |
| kehkeytynyt | KEHITTYNYT | 1881 | KPT-albumi | |
| keinolla saatu | KEINOTEKOINEN | 1845 | LSKH | |
| keinollinen | KEINOTEKOINEN | 1864 | PK | |
| keinotteleminen | PYRINTÖ | 1864 | PK | |
| keinotteleminen | TEOLLISUUS | 1864 | PK | |
| kenraali | PÄÄLLIKKÖ | 1824 | Tvs | |
| keralla äänettävät | KERAKE | 1821 | Tvs | |
| kerettiläisyys | HERÄNNÄISYYS | 1847 | Smtar | Godenhjelm sk 1906 sv. Ketzerei |
| kerta | KERROS | 1820 | Tvs | Korander Maa-T 1868 s. 48 |
| kertalasku | KERTOLASKU | 1820 | Mnemosyne | |
| kertaluku | OSAMÄÄRÄ | 1820 | Mnemosyne | |
| kertoelma | SELONTEKO | 1847 | Smtar | |
| kertoileminen | SELONTEKO | 1846 | LSKH | |
| kertoruno | KERTOSÄE | 1835 | Ssv | |
| kertova | KERTOJA (ARITM.) | 1820 | Mnemosyne | |
| keskenäinen | KESKEINEN | 1847 | Smtar | Varelius Enon Opet. II 1856 s. 16 |
| keskenäinen suomenkieli | KIRJAKIELI | 1846 | My | |
| keskeyttää | KESKEYTTÄÄ | 1822 | Tvs | |
| keskinäisyys | SUHDE | 1847 | Smtar | Eurén sk 1860 |
| keskittäjä | HALKAISIJA | 1847 | Kanava | |
| keskuste | KESKUSTELU | 1847 | Smtar | |
| keskusteleminen | KESKUSTELU | 1848 | Smtar | Kilpinen Mehiläinen 1861 s. 99 |
| keskustelemus | KESKUSTELU | 1845 | LSKH | Meurman KKL 1867 n:o 1 s. 3 |
| keskustelo | KESKUSTELU | 1854 | Smtar | Lönnrot LKK 1863: 18 |
| keskuus | SUHDE | 1845 | Kanava | Nordlund sk 1889 |
| keskuuselämä | SEURAELÄMÄ | 1847 | Smtar | Polén Mehil 1859 n:o 5 (y-s) |
| keskuuttaa | KESKEYTTÄÄ | 1845 | Kanava | |
| kielenkääntäjä | KIELENKÄÄNTÄJÄ | 1831 | Tvs | |
| kielenoppi | KIELIOPPI | 1841 | Ovs | Kanava 1845: 7 |
| kielenoppi | KIELITIEDE | 1845 | Kanava | |
| kielenparsi | MURRE | 1820 | Tvs | Wikman sk 1829 sv. Dialekt jne. |
| kieliopillinen | KIELIOPILLINEN | 1851 | Smtar | |
| kiertelevä koulu | KIERTOKOULU | 1857 | Sjs | |
| kiertolaiskunta | AURINKOKUNTA | 1845 | LSKH | |
| kiertävä koulu | KIERTOKOULU | 1857 | Sjs | |
| kiistaaine | VÄITÖSKIRJA | 1848 | Smtar | |
| kiistakauppa | HUUTOKAUPPA | 1840 | Ssv | Ignatius NKS 1843: 3 *kiista-kaupassa (avesionissa) |
| kiisto | TAISTELU | 1834 | Ssv | |
| kiistää | KILPAILLA | 1847 | Smtar | Krohn Kemia 1860 < SKK XIV 205 |
| kippari | LAIVURI | 1834 | Ssv | Asetus 24.4.1850 |
| kirjain holhooja | KIRJASIN | 1864 | PK | |
| kirjakokous | KIRJASTO | 1830 | Ovs | |
| kirjallisuushistoria | KIRJALLISUUDENHISTORIA | 1845 | Kanava | Yrjö-Koskinen Mehil 1861 n:o 2 s. 31 |
| kirjamerkki | KIRJAIN | 1833 | Ssv | |
| kirjan paino | KIRJAPAINO | 1834 | Ssv | SSV 1835 n:o 21 s. 4 |
| kirjan pränttääminen | KIRJAPAINOTAITO | 1821 | Martin Lutherus | |
| kirjanen | KIRJE | 1821 | Tvs | Lönnrot sk ts 1847: 47 sv. Bref (kirjanen) |
| kirjanluku | LUKUTAITO | 1847 | LSKH | |
| kirjanoppi | LUKUTAITO | 1820 | Tvs | |
| kirjanpräntti | KIRJAPAINO | 1820 | Tvs | Anon Smtar 1847 n:o 8 s. 4 |
| kirjanpränttäyskonsti | KIRJAPAINOTAITO | 1820 | Tvs | |
| kirjapaini | KIRJAPAINO | 1847 | Smtar | |
| kirjapainotaito | KIRJAPAINOTAITO | 1864 | PK | |
| kirjapainovapaus | PAINOVAPAUS | 1848 | Smtar | |
| kirjapräntti | KIRJAPAINO | 1829 | Ovs | Kanava 1847: 22 (kirja-räntti) |
| kirjapuustavi | KIRJAIN | 1825 | Almanakka | |
| kirjasali | KIRJASTO | 1821 | Tvs | Wikman sk 1829 sv. Bibliothek |
| kirjasauva | KIRJAIN | 1833 | Ssv | |
| kirjastomies | KIRJASTONHOITAJA | 1847 | Smtar | |
| kirjastonhoitaja | KIRJASTONHOITAJA | 1847 | Smtar | |
| kirjasäästö | KIRJASTO | 1841 | Ssv | |
| kirjaus | KIRJE | 1847 | Smtar | Lönnrot sk 1851 sv. pismo |
| kirjavaihetus | KIRJEENVAIHTO | 1847 | Smtar | |
| kirjavarain haltija | KIRJASTONHOITAJA | 1823 | Tvs | |
| kirje | KIRJAIN | 1836 | Ovs | |
| kirjeilijä | KIRJAILIJA | 1847 | Smtar | |
| kirjeilmä | KIRJELMÄ | 1858 | Sks pk | |
| kirjelijä | KIRJAILIJA | 1848 | Smtar | Smtar 1849: 51 |
| kirjoittelema | KIRJOITELMA | 1847 | Smtar | |
| kirjoittelija | KIRJAILIJA | 1847 | Smtar | |
| kirjoitus | ESITELMÄ | 1868 | Sks pk | |
| kirjoitus | KIRJE | 1821 | Tvs | Anon Smtar 1847 n:o 10 s. 4 |
| kirjoitus | KIRJELMÄ | 1847 | Smtar | |
| kirjoitus | KIRJOITELMA | 1821 | Martin Lutherus | |
| kirjoituskonsti | KIRJOITUSTAITO | 1821 | Tvs | Ahlholm YMH 1830: 10 |
| kirjoitustaito | KIRJOITUSTAITO | 1845 | My | |
| kirjotuspuustavi | KIRJAIN | 1825 | Almanakka | |
| kivettyä | KIVETTYÄ | 1847 | Smtar | |
| kivihuone | KIVIRAKENNUS | 1846 | Kanava | |
| klaveri | PIANO | 1831 | Ovs | |
| ko'os | KOKOELMA | 1847 | Kanava | |
| kohotin | YLLYKE | 1847 | Smtar | Smtar 1847 n:o 8 s. 3 |
| kohta | SUHDE | 1848 | Smtar | Lönnrot LKK 1863:20 (oikeuskohta) |
| kohtainen | KOHTISUORA | 1845 | LSKH | |
| kohtelu | KOHTELU | 1851 | Paimen-Poika | |
| kokoilema | KOKOELMA | 1858 | Sks pk | Bergbom KKL 1867 |
| kokooma | KOKOELMA | 1848 | Smtar | |
| kolmio | KOLMIO | 1845 | Kanava | |
| komitea | TOIMIKUNTA | 1821 | Tvs | Asetus 9.4.1840 (komitee) |
| komiteetti | TOIMIKUNTA | 1835 | Ssv | |
| konsertti | KONSERTTI | 1836 | Ovs | |
| kontrahti | SOPIMUS | 1823 | Tvs | Meurman sk 1877 sv. Contrat |
| korkeakoulu | LUKIO | 1844 | My | |
| korkeakoulu | YLIOPISTO | 1821 | Martin Lutherus | Juteini Teoksia 1844: 2 (Laulu Suomelle), Korkea koulu, n |
| korkiopistollinen | YLIOPISTOLLINEN | 1847 | Smtar | |
| korkokuvaus | KORKOKUVA | 1847 | Smtar | |
| koululaitos | OPPILAITOS | 1847 | LSKH | |
| koulutoveri | KOULUTOVERI | 1841 | Ovs | |
| krediitti | LUOTTO | 1826 | Rikkauden avain | |
| krouvitupa | RAVINTOLA | 1821 | Tvs | |
| kryydätä | MAUSTAA | 1831 | Cholera | |
| kryyti | MAUSTE | 1831 | Cholera | |
| kulkujuoni | KULKUVÄYLÄ | 1845 | Kanava | |
| kulkukirja | AIKAKAUSKIRJA | 1847 | Smtar | |
| kulkukirjoitus | AIKAKAUSKIRJA | 1847 | Smtar | |
| kulkuväylä | KULKUVÄYLÄ | 1829 | Ovs | |
| kulma | VYÖHYKE | 1834 | Ssv | |
| kulunkiehdotus | KUSTANNUSARVIO | 1867 | Sks pk | |
| kuohukaivo | SUIHKULÄHDE | 1837 | Ovs | |
| kustannusarvio | KUSTANNUSARVIO | 1833 | Ssv | |
| kustannuslasku | KUSTANNUSARVIO | 1825 | Almanakka | |
| kuukauskirja | AIKAKAUSKIRJA | 1835 | Ssv | |
| kuvaaja | TAIDEMAALARI | 1847 | Smtar | Europaeus sk 1853 sv. Målare |
| kuvaella | KUVITELLA | 1847 | Smtar | Krohn Suom. runoll. 1862: 142 |
| kuvaelu | NÄYTELMÄ | 1847 | Smtar | |
| kuvailemus | NÄYTELMÄ | 1847 | Smtar | |
| kuvailija | TAIDEMAALARI | 1847 | Smtar | |
| kuvailma | NÄYTELMÄ | 1847 | Smtar | |
| kuvailonäyte | NÄYTÄNTÖ | 1847 | Smtar | |
| kuvailu | MIELIKUVITUS | 1847 | Smtar | |
| kuvapurastus | KUVANVEISTOS | 1847 | Smtar | |
| kuvastusaisti | MIELIKUVITUS | 1859 | Sks pk | |
| kuvata | KUVITELLA | 1846 | Kanava | |
| kuvatti | MIELIKUVITUS | 1845 | Kanava | Erwast sk 1888 |
| mielikuvitus | MIELIKUVITUS | 1846 | Kanava | |
| kuvitus | MIELIKUVA | 1846 | Kanava | Canth Sylvi 1893 ( KT IV 179) |
| kymnaasi | LUKIO | 1841 | Ssv | Ahlman sk 1872 (kymnasi) |
| kymnasiumi | LUKIO | 1826 | Tvs | Caján SH 1839: XXIII (Gymnasiumi) |
| kyökki | KEITTIÖ | 1831 | Ovs | Becker Koulujärjestys 1843: 68 (kyökki) |
| käsityöstelijä | KÄSITYÖLÄINEN | 1847 | Smtar | Anon Smtar 1848 n:o 17 s. 3 |
| käyttämäkunta | JOHTOKUNTA | 1849 | Smtar | |
| käyttämällinen | KÄYTÄNNÖLLINEN | 1847 | Smtar | |
| käytöllinen | KÄYTÄNNÖLLINEN | 1847 | Kanava | Heman Muistelmia Hämeestä 1883: 40 |
| käytöskieli | VIRKAKIELI | 1847 | LSKH | |
| käytöskunta | JOHTOKUNTA | 1848 | Smtar | |
| käytösosoite | OHJESÄÄNTÖ | 1849 | Smtar | |
| käännös | MUUNNOS | 1846 | My | |
| kääntötyö | KÄÄNNYTYS | 1844 | My | |
| köyhälistö | KÖYHÄLISTÖ | 1848 | Smtar | |
| laava | LAAVA | 1834 | Ssv | |
| lahkokunta | TOIMIKUNTA | 1847 | Smtar | |
| laiminki | MAININKI | 1881 | Oulun lehti | |
| lainauskallus | LUOTTO | 1841 | Ovs | |
| lainlaatijatoimi | LAINLAADINTA | 1867 | Kkl | |
| lainopetus | LAKITIEDE | 1847 | Smtar | |
| laite | LAITE | 1849 | Smtar | |
| laitos | LAITE | 1845 | Kanava | |
| laivalautta | LAIVASTO | 1822 | Tvs | OVS 1829 n:o 15 s. 1. |
| laivisto | LAIVASTO | 1833 | Ssv | SSV 1834: 18 |
| laivuri | LAIVURI | 1849 | Smtar | |
| lancasterikoulu | KANSAKOULU | 1840 | Ovs | |
| lauastus | LAUKAUS | 1846 | LSKH | |
| laulanto | KONSERTTI | 1864 | Smtar | |
| laulanto | SÄVELMÄ | 1847 | Smtar | Ahlqvist Kieletär 1871 (I:1:63) |
| lauluteko | RUNOTEOS | 1847 | Smtar | |
| lausuma | LAUSUNTO | 1860 | Sks pk | |
| lavantauti | KUUMETAUTI | 1833 | Pieni Hanna | |
| laveusmitanto | MITTAUSOPPI | 1848 | Smtar | |
| lehmärokko | ISOROKKO | 1821 | Tvs | |
| lehmärokon tartuttaminen | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| lehti | NUMERO (LEHDEN) | 1830 | Ovs | |
| lennätin | LENNÄTIN | 1855 | Smtar | |
| lentovihko | LENTOKIRJA(NEN) | 1847 | Smtar | |
| leveysviiva | LEVEYSASTE | 1821 | Tvs | |
| liberalismi | VAPAAMIELISYYS | 1881 | KPT-albumi | Anon 1884 vrt. Ruutu, Savokarj. osak. hist. 279 |
| liikamääräinen | YLIMÄÄRÄINEN | 1847 | LSKH | |
| liikkumaton tähti | KIINTOTÄHTI | 1822 | Tvs | Europaeus sk 1853 (liikkumatoin-tähti) |
| liikkuva tähti | KIERTOTÄHTI | 1822 | Tvs | Tarvanen LT 1846a: 3 |
| liittosana | YHDYSSANA | 1847 | Smtar | Godenhjelm sk 1873 sv. Zusammensetzen |
| linnavarustos | LINNOITUS | 1845 | Kanava | |
| lisensiaatti | LISENSIAATTI | 1847 | Smtar | |
| lisä | YLIMÄÄRÄINEN | 1847 | Smtar | |
| lisälehti | LISÄLEHTI | 1835 | Ssv | |
| lisäyslehti | LISÄLEHTI | 1821 | Tvs | |
| loitsukonsti | LOITSU | 1821 | Tvs | |
| lomake | LOMAKE | 1845 | LSKH | |
| loppusointu | LOPPUSOINTU | 1835 | Ssv | |
| lukea | LUENNOIDA | 1826 | Tvs | Ahlman sk 1872, vrt. myös Godenhjelm sk 1873 |
| luonnikas | LUONTEVA | 1847 | Smtar | Dahlberg Sieni-Kirja 1863:6 |
| luonnon näkö | ILMIÖ | 1826 | Tvs | |
| luonnon näkö | LUONNONILMIÖ | 1826 | Tvs | TVS 1827: 12 luonnonnäkö |
| luonnonilmiö | LUONNONILMIÖ | 1864 | PK | |
| luonnonoppi | LUONNONTIEDE | 1847 | Smtar | |
| luonnontaru | LUONNONTIEDE | 1835 | Ssv | |
| luonnontietous | LUONNONTIEDE | 1847 | Smtar | |
| luontea | LUONTEVA | 1820 | Tvs | TVS 1821 n:o 2 s. 3 |
| luontevainen | LUONTEVA | 1846 | LSKH | |
| luonto | OMINAISUUS | 1821 | Tvs | Varelius Enon Opet. II 1856 |
| luvunlaskeminen | LASKENTO | 1867 | Kkl | |
| luvunlasku | KIRJANPITO | 1821 | Tvs | Anon Smtar 1847 n:o 12 s. 3 |
| luvunlasku | LASKENTO | 1820 | Mnemosyne | Aho Papin tytär 1885 s. 57 |
| luvunlasku | TILASTO | 1846 | My | |
| lykeiona | LYSEO | 1836 | Savo-Karj. Nimik. | |
| lysea | LYSEO | 1836 | Savo-Karj. Nimik. | Anon Smtar 1848 n:o 24 |
| lysei | LYSEO | 1861 | Ot | Läh. San. 1864 n:o 8 (lysei) |
| lysea | LYSEO | 1853 | Smtar | |
| lyseumi | LYSEO | 1848 | Smtar | SJS 1864 n:o 18 (lyceumi) |
| lähetetty | LÄHETTILÄS | 1821 | Martin Lutherus | |
| lähetti | LÄHETTI | 1848 | Smtar | |
| lähetyskirja | KIRJE | 1847 | Smtar | Roos Muutamia neuvoja lähetysk. 1855 |
| lähetysmies | LÄHETYSSAARNAAJA | 1835 | Ssv | |
| lähetyspappi | LÄHETYSSAARNAAJA | 1824 | Tvs | |
| lähetyssaarnaaja | LÄHETYSSAARNAAJA | 1841 | Ssv | |
| läkki | MUSTE | 1829 | Ovs | |
| lämpimämitta | LÄMPÖMITTARI | 1821 | Tvs | |
| lämpimän mitta | LÄMPÖMITTARI | 1821 | Tvs | |
| lämpimänaine | LÄMPÖ | 1821 | Tvs | |
| lämpymänmittari | LÄMPÖMITTARI | 1844 | My | |
| lääkintä | LÄÄKETIEDE | 1847 | Smtar | |
| lääkintähallitus | LÄÄKINTÄHALLITUS | 1848 | Smtar | |
| lääkintäkeino | LÄÄKETIEDE | 1847 | Smtar | |
| lääkintäoppi | LÄÄKETIEDE | 1847 | Smtar | Lönnrot LKK 1863: 256 |
| lääkintätiede | LÄÄKETIEDE | 1847 | LSKH | |
| lääkärioppi | LÄÄKETIEDE | 1820 | Tvs | |
| löysä omaisuus | IRTAIMISTO | 1831 | Ovs | |
| maahiili | KIVIHIILI | 1835 | Ssv | |
| maailmanklootu | TAIVAANKAPPALE | 1840 | Ovs | |
| maailmanpiiri | MAAPALLO | 1821 | Tvs | |
| maakuntaintieto | MAANTIEDE | 1845 | My | |
| maalari | TAIDEMAALARI | 1847 | Smtar | |
| maanmies | KANSALAINEN | 1847 | Smtar | Europaeus sk 1853 sv. Medborgare |
| maanoppi | MAANTIEDE | 1847 | Kanava | Hannikainen Aamurusko 1857 n:o 1 s. 1 |
| maanpaikka | MAISEMA | 1821 | Tvs | |
| maanpiiri | MAAPALLO | 1821 | Tvs | |
| maanselitys | MAANTIEDE | 1840 | Ovs | |
| maanviljelyksen koulu | MAANVILJELYSOPISTO | 1861 | Mehiläinen | |
| maapakojaisuus | MAANPAKOLAISUUS | 1864 | PK | |
| maatiede | MAANTIEDE | 1846 | LSKH | Ahlqvist Geografia 4. p. 1871, nimiö |
| maatieteellinen | MAANTIETEELLINEN | 1847 | Smtar | Ahlqvist Kieletär 1871 (I:1:61) |
| maatieto | MAANTIEDE | 1845 | LSKH | |
| madjaari | UNKARILAINEN | 1847 | Smtar | |
| madjarilainen | UNKARILAINEN | 1847 | Smtar | Smtar 1848 n:o 38 s. 2 |
| mahomettilainen | MUHAMETTILAINEN | 1822 | Tvs | Cannelin sk 1903 (mahomettilainen) |
| matkaapu | APURAHA | 1847 | Smtar | |
| matkaan saattaa | AIHEUTTAA | 1831 | Cholera | |
| matkajumalinen | PYHIINVAELTAJA | 1847 | Smtar | |
| matkalintu | MUUTTOLINTU | 1830 | Ovs | Kanava 1847:40 |
| matkaraha | APURAHA | 1847 | Smtar | |
| melkeinen | MELKOINEN | 1821 | Tvs | |
| merenhiili | KIVIHIILI | 1823 | Tvs | |
| merihiili | KIVIHIILI | 1823 | Tvs | SSV 1835 n:o 17 s. 1 (vrt. n:o 7 s. 2: "meri- eli maahiiliä, Ruotsiksi: stenkol" |
| merkintösana | OPPISANA | 1847 | Smtar | |
| merkkipykälä | ASTE | 1831 | Ovs | OVS 1836: 10 |
| meteorologinen | ILMATIETEELLINEN | 1881 | Valvoja | |
| mielenkuvitus | MIELIKUVA | 1858 | Smtar | Hahnsson sk 1899 |
| mielentyydytys | TYYDYTYS | 1861 | Mehiläinen | |
| mielihyvä | AATE | 1847 | Smtar | |
| mielikuvailema | MIELIKUVA | 1847 | Smtar | |
| mielipito | MIELIPIDE | 1848 | Smtar | Ahlman sk 1872 sv. Tycke |
| mielisuosio | TYYDYTYS | 1821 | Martin Lutherus | Smtar 1847 n:o 12 s. 2 |
| mietelmä | MIETELMÄ | 1845 | My | |
| ministeri | LÄHETTILÄS | 1820 | Tvs | |
| ministeri | MINISTERISTÖ | 1848 | Smtar | |
| ministeristö | MINISTERISTÖ | 1848 | Smtar | |
| missionääri | LÄHETYSSAARNAAJA | 1835 | Ssv | |
| monitahkoinen | MONIPUOLINEN | 1847 | Smtar | |
| monkolainen | MONGOLI | 1820 | Tvs | |
| muhamettilainen | MUHAMETTILAINEN | 1835 | Ssv | |
| muinaisuus | MUINAISJÄÄNNÖS | 1847 | Smtar | Ahlqvist Matka I 1856: 217 |
| muinoislaulu | MUINAISRUNO | 1847 | Kanava | |
| muinosaika | MUINAISUUS | 1845 | Kanava | |
| muinosjäännös | MUINAISJÄÄNNÖS | 1847 | Smtar | |
| mukaava | MYÖNTEINEN | 1848 | Smtar | |
| mukaisuus | YHDENMUKAISUUS | 1847 | Smtar | |
| mukaus | JÄLJENNÖS | 1847 | Smtar | |
| mukauta | MUKAUTUA | 1829 | Ovs | Cannelin, G., Vanhemmat 1849: 8 |
| mukava | LUONTEVA | 1821 | Tvs | |
| muodistaa | MUODOSTUA | 1847 | Smtar | |
| muodistua | MUODOSTUA | 1847 | Smtar | Anon PK 1864 s. 10 |
| muodostella | MUODOSTAA | 1847 | Smtar | |
| murre | MURRE | 1820 | Tvs | |
| murtoluku | MURTOLUKU | 1820 | Mnemosyne | |
| musta | MUSTE | 1864 | PK | |
| muukalainen | MONGOLI | 1820 | Tvs | |
| muuttua kiveksi | KIVETTYÄ | 1820 | Tvs | |
| myötäillä | SÄESTÄÄ | 1865 | Smtar | |
| määrä | ASTE | 1847 | LSKH | |
| määräys | MÄÄRITELMÄ | 1847 | Smtar | |
| määräystieteellinen | MATEMAATTINEN | 1864 | Smtar | |
| naiskoulu | TYTTÖKOULU | 1847 | Smtar | Krohn kirje 1857 1.1. s. 141 |
| naisväenkoulu | TYTTÖKOULU | 1847 | Smtar | |
| nautintoaine | NAUTINTOAINE | 1833 | Ovs | |
| neitsyenkoulu | TYTTÖKOULU | 1835 | Ssv | |
| nelikulmio | NELIÖ | 1845 | Hmb | |
| nelisivu | NELIÖ | 1847 | Smtar | |
| neliskolkkanen | NELIÖ | 1837 | Ssv | |
| neroisa | ÄLYKÄS | 1847 | LSKH | |
| neuvoja | DOSENTTI | 1847 | Smtar | |
| neuvonpide | NEUVOTTELU | 1827 | Tvs | Tikkanen Tilasto 1848 |
| neuvonpito | NEUVOTTELU | 1848 | Smtar | |
| neuvotteleminen | NEUVOTTELU | 1847 | Smtar | |
| neuvottelemus | NEUVOTTELU | 1847 | Smtar | |
| neuvova maisteri | DOSENTTI | 1847 | Smtar | Anon Smtar 1847 n:o 12 s. 3 |
| nielinsuoni | LASKIMO | 1823 | Tvs | |
| nimilehti | NIMILEHTI | 1847 | Smtar | |
| nimityslehti | NIMILEHTI | 1847 | Smtar | |
| nivous | NIDE | 1847 | Kanava | |
| novelli | NOVELLI | 1847 | Smtar | |
| novellisti | KIRJAILIJA | 1847 | Kanava | |
| numero | NUMERO (LEHDEN) | 1820 | Tvs | |
| numerolehti | NUMERO (LEHDEN) | 1847 | Smtar | |
| nuoristo | NUORISO | 1845 | My | |
| nuotti | SÄVELMÄ | 1820 | Tvs | |
| nuottimestari | SÄVELTÄJÄ | 1847 | Smtar | |
| nuottipaikka | KONSERTTI | 1847 | Smtar | |
| nuottirivi | VIIVASTO | 1882 | Miesäänisiä lauluja | |
| näkemys | HAVAINTO | 1862 | Mehiläinen | |
| näkymö | NÄYTTÄMÖ | 1868 | Kkl | Anon KPT 1881: 21 (J. A. B.) |
| näköala | NÄKÖALA | 1844 | My | |
| näköpiiri | NÄKÖPIIRI | 1827 | Tvs | |
| näköpiiri | TAIVAANRANTA | 1827 | Tvs | Hahnsson sk 1899 |
| näkötorvi | KAUKOPUTKI | 1845 | Kanava | |
| näyte | ILMIÖ | 1848 | Smtar | |
| näytekuvailo | NÄYTELMÄ | 1848 | Smtar | |
| näytelehti | NÄYTE | 1847 | Smtar | |
| näytelmä | NÄYTELMÄ | 1847 | Smtar | |
| näytelmä | NÄYTTELY | 1851 | Smtar | |
| näytelmäilta | NÄYTÄNTÖ | 1873 | Us | |
| näytelmäkappale | NÄYTELMÄ | 1868 | Vsks pk | |
| näytelmäpermanto | NÄYTTÄMÖ | 1861 | Mehiläinen | |
| näytteliö | NÄYTÄNTÖ | 1848 | Smtar | |
| näyttelysilta | NÄYTTÄMÖ | 1868 | Kkl | |
| näyttelö paikka | NÄYTTELY | 1864 | PK | Ahlman sk 1872 sv. Exposition |
| näytti | NÄYTE | 1864 | PK | |
| näyttö | NÄYTÖS | 1868 | Vsks pk | |
| näyttökuvailema | NÄYTELMÄ | 1859 | Sks pk | |
| objektiivinen | OBJEKTIIVINEN | 1881 | KPT-albumi | |
| ojennus | OIKAISU | 1821 | Tvs | LVKS 1883 |
| ojennuskäsky | OHJESÄÄNTÖ | 1826 | Tvs | |
| olentoaika | OLEMASSAOLO | 1864 | PK | |
| olollinen | TILASTOLLINEN | 1847 | Smtar | |
| ololuonto | OLOMUOTO | 1847 | Smtar | |
| omarakkaus | ITSERAKKAUS | 1825 | Tvs | Suonio Satuja II 1869/1877 |
| omavaltainen | ITSENÄINEN | 1847 | Smtar | Krohn KIH VII 1874:166 |
| ominpäinen | OMINTAKEINEN | 1847 | Smtar | |
| ompelija | VAATTURI | 1845 | Kanava | Anon LSKH 1846:41 (ompelija) |
| opettaja | DOSENTTI | 1845 | Kanava | |
| opettajannäyte | NÄYTE | 1856 | Smtar | |
| opettelevainen | YLIOPPILAS | 1864 | PK | |
| opetusaine | OPPIAINE | 1847 | Smtar | Tikkanen Smtar 1848 n:o 16 s. 3 |
| opetushuone | OPPILAITOS | 1845 | Kanava | |
| opetuslapsi | OPPILAS | 1834 | Ssv | Ahlman sk 1872 sv. Lärjunge. |
| opetusnäyte | NÄYTE | 1861 | Sjs | |
| opetussääty | OPETUSSÄÄTY | 1847 | Smtar | |
| opinparannus | USKONPUHDISTUS | 1821 | Martin Lutherus | Rancken Autuuden opin ja jumal. hist. 1831:150 |
| opinpuhdistaminen | USKONPUHDISTUS | 1821 | Martin Lutherus | |
| opinpuhdistus | USKONPUHDISTUS | 1821 | Martin Lutherus | Ahlqvist Viron NK 1855:4 |
| opintaistelemus | VÄITÖS(TILAISUUS) | 1841 | Ssv | |
| opinto | VÄITTÄMÄ | 1847 | Kanava | |
| opisto | OPISTO | 1830 | Ovs | |
| opisto | TIEDEAKATEMIA | 1847 | Smtar | |
| opistolainen | YLIOPISTOLLINEN | 1848 | Smtar | |
| oppijakso | OPPIJAKSO | 1847 | Smtar | |
| oppila | YLIOPISTO | 1847 | Smtar | Smtar 1847 n:o 15 s. 4 |
| oppilainen | OPPILAS | 1831 | Ovs | LVKS 1883 |
| oppilapsi | OPPILAS | 1847 | Smtar | Kroh Suom. runoll. 1862:146 |
| oppilaskunta | YLIOPPILASKUNTA | 1847 | Smtar | |
| oppilasosake | OSAKUNTA | 1847 | Smtar | |
| oppilasosakunta | OSAKUNTA | 1847 | Smtar | Salmelainen Satuja ja Tarinoita 1852 < SKK XII 558 |
| oppilause | ARVOSANA | 1854 | Ovs | Anonyymeja 1862 "eri lehtien hiippakuntauutisissa" |
| oppinut koulu | OPPIKOULU | 1848 | Smtar | Yrjö-Koskinen KKL 1867 s. 248 |
| oppipoika | OPPILAS | 1847 | LSKH | |
| oppipuhdistus | USKONPUHDISTUS | 1822 | Tvs | |
| oppiva | OPPILAS | 1834 | Ssv | Smtar 1847 LL 12:4 |
| oppivainen | OPISKELIJA | 1835 | Ssv | Smtar 1847 n:o 34 s. 4 |
| oppivainen | OPPILAS | 1834 | Ssv | |
| orteni | RITARIKUNTA | 1834 | Ssv | |
| osa | OSAKE | 1823 | Tvs | Hannikainen Asianajaja 1847: 103 |
| osakas | OSAKAS | 1830 | Ovs | |
| osakirja | OSAKE | 1848 | Smtar | Lönnrot sk 1851 sv. Akcija |
| osamies | OSAKAS | 1821 | Tvs | Ahlman sk 1872 sv. Aktieägare |
| osamäärä | OSAMÄÄRÄ | 1820 | Mnemosyne | |
| osasto | TIEDEKUNTA | 1847 | Smtar | |
| osotelma | ESITYS | 1845 | Kanava | |
| ostoosa | OSAKE | 1846 | Kanava | |
| osviitta | OHJE | 1821 | Tvs | Ahlqvist, Elias Lönnrot, 1884:7 |
| ottaja | TILAAJA | 1821 | Tvs | Smtar 1848:21 |
| paametisto | ARKISTO | 1848 | Smtar | |
| paavilainen | KATOLILAINEN | 1820 | Tvs | Lönnrot sk t 1847:33 |
| paavilaisuus | KATOLISUUS | 1820 | Tvs | Anon LSKH 1847:9 |
| paavin usko | KATOLISUUS | 1820 | Tvs | Geitlin Puhe 1857:32 |
| paavinoppi | KATOLISUUS | 1847 | LSKH | |
| paikkuus | MAISEMA | 1840 | Ssv | |
| painamus | PAINOS | 1847 | Smtar | |
| painauttaminen | PAINATUS | 1847 | Smtar | |
| painos | PAINATUS | 1858 | Sks pk | |
| painos | PAINOS | 1823 | Tvs | |
| paloapudirektioni | PALOVAKUUTUS | 1835 | Ssv | |
| paloapuyhteys | PALOVAKUUTUS | 1835 | Ssv | |
| paloavun seura | PALOVAKUUTUS | 1834 | Ovs | |
| palovakuutus | PALOVAKUUTUS | 1829 | Ovs | |
| panentorokko | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| pankrutti | VARARIKKO | 1822 | Tvs | Meurman sk 1877 sv. Banqueroute, pankrotti |
| panna nuotille | SÄVELTÄÄ | 1846 | Kanava | |
| pano | PAINOS | 1838 | Hs | Smtar 1848 n:o 42 s. 1 |
| papit | PAPISTO | 1821 | Tvs | Wikman sk 1829 sv. Presterskap |
| pappissääty | PAPISTO | 1820 | Tvs | |
| parannushuone | SAIRAALA | 1824 | Tvs | |
| parannuskeino | LÄÄKETIEDE | 1847 | Smtar | |
| parantoviisaus | LÄÄKETIEDE | 1847 | Smtar | |
| parlamentti | EDUSKUNTA | 1821 | Tvs | Yrjö-Koskinen OM 1862:7 |
| passata | SOVELTUA | 1831 | Ovs | |
| pelaaja | NÄYTTELIJÄ | 1848 | Smtar | |
| pendeli | HEILURI | 1845 | LSKH | Anon PK 1864: 58 (pendeli, llä) |
| perustuslaillinen | PERUSTUSLAILLINEN | 1846 | LSKH | |
| peräänkatsomus | SILMÄLLÄPITO | 1831 | Cholera | |
| peräänkatsomus | VALVONTA | 1831 | Cholera | Ahlman sk 1872 sv. Tillsyn |
| piano | PIANO | 1848 | Smtar | |
| piiri | YMPYRÄ | 1845 | LSKH | Kivi GK 1870 (s. 212) - merkitys? |
| piirittää | RAJOITTAA | 1821 | Tvs | |
| piirittää | YMPÄRÖIDÄ | 1820 | Tvs | |
| pikajalka | POLKUPYÖRÄ | 1869 | Us | |
| piljetti | PÄÄSYLIPPU | 1873 | Us | |
| pimeneminen | PIMENNYS | 1845 | LSKH | |
| pinnanala | PINTA-ALA | 1845 | LSKH | |
| pintakuva | KORKOKUVA | 1881 | Valvoja | |
| pitkyliäinen neliskulma | SUORAKAIDE | 1823 | Tvs | |
| pitkäsilmä | KAUKOPUTKI | 1845 | Kanava | Godenhjelm sk 1873 sv. Fernohr |
| pituusviiva | LEVEYSASTE | 1821 | Tvs | |
| pitäjäkoulu | KANSAKOULU | 1845 | LSKH | |
| pitäjänkoulu | KANSAKOULU | 1847 | Smtar | Yrjö-Koskinen Hämeenkyrö 1851:67 |
| planeetta | KIERTOTÄHTI | 1822 | Tvs | Anon LSKH 1845: 74 ja Varelius Enon Opet. I 1845a: 25. |
| planeetti | KIERTOTÄHTI | 1835 | Ssv | OVS 1840:11 |
| poeta | RUNOILIJA | 1852 | Biblia | Biblia 1902 |
| pohjainen | POHJOINEN | 1821 | Tvs | Lindgren Hämeenmaa 1864:9 |
| pohjannapa | POHJOISNAPA | 1821 | Tvs | |
| poiketa | POISTUA | 1847 | Smtar | |
| poikue | POIKUE | 1831 | Ovs | |
| poismennä | POISTUA | 1831 | Cholera | |
| polte | HAPPI | 1821 | Tvs | |
| polttotauti | KUUMETAUTI | 1836 | Lyhykäisiä tietoja | Yrjö-Koskinen Hämeenkyrö 1851: 42 |
| porvaristo | PORVARISTO | 1848 | Smtar | |
| porvarisääty | PORVARISTO | 1847 | LSKH | Lönnrot LKK 1863:252 |
| pränttipuustavi | KIRJAIN | 1825 | Almanakka | |
| pränttitoimitus | PAINOS | 1841 | Kiroilia | Anon Kiroilia 3. p. 1844 |
| pränttivapaus | PAINOVAPAUS | 1847 | Smtar | |
| pränttäyttää | PAINATTAA | 1820 | Tvs | Lönnrot Mehil 1836 n:o 6 s. 6 |
| publikki | YLEISÖ | 1845 | Kanava | |
| puhe | ESITELMÄ | 1864 | PK | Ahlman sk 1872 sv. Föredrag |
| puheenparsi | MURRE | 1820 | Tvs | Westerlund Virittäjä 1883 nimiö |
| puheenpitäjä | PUHEENJOHTAJA | 1823 | Tvs | |
| puheliaisuus | KAUNOPUHEISUUS | 1821 | Tvs | Eurén Ens. alkeet 1858:44 |
| puheääni | LAUSUNTA | 1847 | Smtar | |
| puitos | KATUSULKU | 1848 | Smtar | |
| pumpuli | PUUVILLA | 1831 | Ovs | |
| puolipäiväke | LEVEYSASTE | 1845 | LSKH | |
| puolipäivän viiva | LEVEYSASTE | 1821 | Tvs | |
| puolipäivänpiiri | LEVEYSASTE | 1845 | LSKH | |
| puoluus | PUOLUE | 1849 | Smtar | |
| puukhollari | KAUPPA-APULAINEN | 1851 | Paimen-Poika | |
| puumuli | PUUVILLA | 1861 | Mehiläinen | |
| puustain | KIRJAIN | 1845 | LSKH | Anon Smtar 1847 LL n:o 1 s. 2, 12 s. 2 |
| puustavi | KIRJASIN | 1864 | PK | |
| puutarhanhoitaja | PUUTARHURI | 1830 | Ovs | |
| pyhätarina | PYHIMYSTARU | 1848 | Smtar | |
| pyihin | SIVELLIN | 1846 | LSKH | |
| pykälä | ASTE | 1831 | Ovs | Anon PK 1864:43 |
| pyrintö | PYRINTÖ | 1864 | Smtar | |
| pyöriskö | YMPYRÄ | 1845 | My | |
| päivälehti | PÄIVÄLEHTI | 1881 | Valvoja | |
| päiväntasauskaari | PÄIVÄNTASAAJA | 1834 | Ssv | SSV 1835:27 |
| päällikkö | YKSINVALTIAS | 1846 | LSKH | |
| päällystämä | PÄÄLLIKKYYS | 1846 | My | |
| päämies | JOHTAJA | 1820 | Tvs | Anon Smtar 1847 LL 4:4 |
| päämies | PUHEENJOHTAJA | 1821 | Tvs | Lönnrot kirje 1848 < SKK XI 531 |
| pääskykukka | ORVOKKI | 1847 | Smtar | |
| pöytäkirja | PÖYTÄKIRJA | 1847 | Kanava | |
| pöytäkirjoitus | PÖYTÄKIRJA | 1853 | Smtar | Polén SKS pk 1856: 259, 260 |
| rahaapu | APURAHA | 1847 | Smtar | Kanava 1847: 8 |
| rahake | APURAHA | 1848 | Smtar | |
| rahanhaltija | RAHASTONHOITAJA | 1835 | Ssv | |
| rahanvartija | RAHASTONHOITAJA | 1847 | Smtar | |
| rahasto | RAHASTO | 1823 | Almanakka | |
| rahastonhoitaja | RAHASTONHOITAJA | 1858 | Sks pk | |
| rahatavaranhaltija | RAHASTONHOITAJA | 1823 | Tvs | |
| rahavarat | RAHASTO | 1847 | Smtar | Ahlman sk 1872 Penningstock, Fond |
| rahavartija | RAHASTONHOITAJA | 1847 | Smtar | Yrjö-Koskinen OM 1862:5 |
| rahvaallinen | KANSANVALTAINEN | 1848 | Smtar | |
| rahvaankouluttajain opisto | SEMINAARI | 1847 | Smtar | |
| rahvasvaltainen | KANSANVALTAINEN | 1848 | Smtar | |
| raittiusseura | RAITTIUSSEURA | 1844 | My | |
| raittiusyhteys | RAITTIUSSEURA | 1844 | My | |
| rakennos | RAKENNE | 1845 | LSKH | |
| rationalisti | RATIONALISTI | 1864 | PK | |
| rauhaliitto | RAUHANSOPIMUS | 1848 | Smtar | Polén Mehil 1861:291 |
| reisuvainen | MATKAILIJA | 1834 | Ssv | |
| reliefi | KORKOKUVA | 1881 | Valvoja | |
| representationi | ESITYS | 1873 | Us | |
| riima | LOPPUSOINTU | 1821 | Tvs | |
| rinne | RINTAMA | 1848 | Smtar | |
| rinnusteleminen | VASTARINTA | 1846 | LSKH | |
| ristijuonne | RISTIRETKI | 1833 | Ovs | |
| ristimatka | RISTIRETKI | 1833 | Ovs | Engblom Wähä Aikakirja 1845:137 |
| ristimänimi | RISTIMÄNIMI | 1847 | Smtar | |
| ristintänimi | RISTIMÄNIMI | 1847 | Smtar | |
| ritariseura | RITARIKUNTA | 1845 | Kanava | |
| rokko | ISOROKKO | 1821 | Tvs | |
| roodmanni | NEUVOSMIES | 1835 | Ssv | SSV 1835 n:o 38 s. 1 |
| runoelija | RUNOILIJA | 1845 | Kanava | Smtar 1848 n:o 35 s. 3 |
| runoelu | RUNOUS | 1845 | Kanava | Kroh Suom. runoll. 1862:141 |
| runoilema | RUNOELMA | 1834 | Ovs | Lönnrot sk t 1847:45 / Smtar 1847 n:o 29 s. 1 |
| runoilo | RUNOELMA | 1847 | Smtar | |
| runoja | RUNOILIJA | 1821 | Tvs | Granlund Muhammed 1856:4 |
| runollisuus | RUNOUS | 1847 | Smtar | Bergbom KKL 1872 |
| runomus | RUNOTEOS | 1849 | Smtar | |
| runosto | RUNOUS | 1847 | Kanava | |
| runotar | RUNOTAR | 1835 | Ssv | |
| ruokaisa | RUOKAISA | 1823 | Tvs | |
| ruokalysti | RUOKAHALU | 1821 | Tvs | MY 1846 n:o 15 s. 2 |
| ruokamaja | RAVINTOLA | 1823 | Tvs | Lönnrot sk t 1847:78 |
| rupuli | ISOROKKO | 1821 | Tvs | |
| rupulin panento | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| ruuvi | POTKURI | 1844 | My | |
| ryytimaa | KASVITARHA | 1826 | Tvs | Canth kirje 1881 12.5. (KT V s. 26) (ryytimaa) |
| räknääminen | LASKENTO | 1826 | Tvs | |
| ränteriä | RAHASTO | 1835 | Ssv | |
| sahamylly | SAHA | 1823 | Tvs | |
| sairaushuone | SAIRAALA | 1831 | Cholera | Yrjö-Koskinen KKL 1867:323 |
| saksanviina | VIINI | 1821 | Tvs | Nordblad Terveyden Opetus-k. 1837 s. 4 |
| sanainkamppaus | VÄITTELY | 1847 | Smtar | |
| sanakamppaus | VÄITÖS(TILAISUUS) | 1847 | Smtar | |
| sananjohdattaja | PUHEENJOHTAJA | 1859 | Hämäläinen | |
| sanansaattaja | LÄHETTILÄS | 1834 | Ssv | |
| sanapolvi | TAVU | 1830 | Ovs | |
| sanataivutos | TAIVUTUSMUOTO | 1845 | Kanava | |
| sanomakirjallisuus | SANOMALEHDISTÖ | 1845 | Kanava | Meurman KKL 1867:98 |
| sanomat | SANOMALEHTI | 1823 | Tvs | Granlund kirje 1867 (sanomat) |
| sateensuojustaja | SATEENVARJO | 1830 | Tvs | |
| sattuma | ILMIÖ | 1847 | Smtar | |
| seikka | OLOSUHTEET | 1864 | PK | |
| selko | SELVYYS | 1847 | Smtar | Reinholm sk s 1850 |
| selli | SOLU | 1864 | PK | |
| seminaariumi | SEMINAARI | 1847 | Smtar | |
| seuruus | PUOLUE | 1848 | Smtar | |
| seuruuselämä | SEURAELÄMÄ | 1847 | Kanava | Smtar 1848 |
| seuruuselämä | YHTEISKUNTAELÄMÄ | 1847 | Kanava | |
| seutuu | MAISEMA | 1821 | Tvs | |
| sielunomaisuus | SIELUNKYKY | 1864 | PK | |
| siivous | SIVEELLISYYS | 1847 | Smtar | |
| sijainen | EDUSTAJA | 1848 | Smtar | |
| silmäala | NÄKÖPIIRI | 1845 | LSKH | |
| silmäelmä | KATSAUS | 1847 | Smtar | |
| silmäilemä | KATSE | 1847 | Smtar | |
| sirkkeli | HARPPI | 1821 | Tvs | |
| sisällystä | SISÄLTÖ | 1847 | Smtar | |
| sisäänpanna | TALLETTAA | 1826 | Tvs | |
| siukkahuone | SAIRAALA | 1848 | Smtar | |
| sivistyminen | SIVISTYS | 1845 | Kanava | Ahlqvist YH 1845:17 |
| sivistynyt kansa | SIVISTYSKANSA | 1847 | Smtar | Geitlin sk 1883 |
| sivistää | SIVISTÄÄ | 1822 | Tvs | |
| sodanjohdattaja | SOTAPÄÄLLIKKÖ | 1846 | My | |
| sodanpäämies | SOTAPÄÄLLIKKÖ | 1834 | Ssv | Veänänen Gustaf II Adolph 1857:9 |
| soitto | SOIHTU | 1823 | Tvs | |
| sokuriputki | SOKERIRUOKO | 1821 | Tvs | Varelius Enon Opet. I 1845a:68 |
| sokuriruoko | SOKERIRUOKO | 1833 | Ssv | |
| sopusointo | SOPUSOINTU | 1840 | Ssv | Meurman sk 1877 sv. Proportion |
| sosialismi | SOSIALISMI | 1882 | Valvoja | |
| sosialismo | SOSIALISMI | 1881 | Valvoja | |
| sosialista | SOSIALISTI | 1849 | Smtar | |
| sosialisti | SOSIALISTI | 1848 | Smtar | |
| sosieteettihuone | SEURAHUONE | 1823 | Tvs | |
| sotatanner | TAISTELUTANNER | 1846 | LSKH | Europaeus sk 1853 sv. Stridsfält, Stridsplats |
| stemppeli | LEIMA | 1831 | Ovs | Asetus 16.7.1841 s. 10 |
| studeeraavainen | OPISKELIJA | 1831 | Ovs | Asetus 1.10.1852 |
| subjekti | SUBJEKTI | 1867 | Kkl | |
| sukukieli | SUKUKIELI | 1847 | Smtar | |
| sulkiaiset | SULKUMERKKI | 1864 | PK | |
| sunnuntaikoulu | PYHÄKOULU | 1847 | Smtar | |
| suomennus | SUOMENNOS | 1845 | Kanava | Smtar 1847 n:o 12 s. 1 |
| suomentama | SUOMENNOS | 1837 | Aamu ja ehtoo | Smtar 1848 n:o 50 s. 4 |
| suti | SIVELLIN | 1847 | Smtar | |
| suurennuslasi | KAUKOPUTKI | 1835 | Ssv | Salmelainen Pääskyinen 1857 |
| suviväliaika | LOMA-AIKA | 1847 | Smtar | |
| synnyntä | SYNNYNNÄINEN | 1847 | Smtar | |
| syntymämaa | SYNNYINMAA | 1821 | Martin Lutherus | Ahlman sk 1865 sv. Födelsebygd |
| syrjätapahtuma | SIVUTAPAUS | 1866 | Kkl | |
| syyrä | HAPPI | 1821 | Tvs | |
| sähkölennätin | LENNÄTIN | 1855 | Smtar | US 1889 8/VIII |
| sähkösanoma | SÄHKÖSANOMA | 1855 | Smtar | |
| sähköttää | SÄHKÖTTÄÄ | 1897 | Virittäjä | |
| sävelmä | SÄVELMÄ | 1881 | Valvoja | |
| säven | SÄVEL | 1845 | Kanava | Kanava 1847 n:o 15 s. 1 |
| säälimätön | SÄÄLIMÄTÖN | 1833 | Ssv | |
| säännökäs | SÄÄNNÖLLINEN | 1847 | Smtar | |
| säännöllinen | PERUSTUSLAILLINEN | 1848 | Smtar | |
| sääntö | SÄÄDÖS | 1820 | Tvs | Ahlman sk 1865 sv. Stadgande |
| säästöpankki | SÄÄSTÖPANKKI | 1822 | Tvs | |
| säästöpankko | SÄÄSTÖPANKKI | 1830 | Ovs | Toppelius Oulun palo 1832: 2 (säästö-pank/ko, kon) |
| säätös | SÄÄDÖS | 1847 | Smtar | Lönnrot sk 1880 |
| taastus | TAANTUMUS | 1848 | Smtar | Kilpinen Sanapuvullinen kysymys 1863 |
| tahtimitta | RUNOJALKA | 1821 | Tvs | |
| tahtimitta | RUNOMITTA | 1821 | Tvs | |
| taidekalu | TAIDETEOS | 1846 | Kanava | |
| taidekappale | TAIDETEOS | 1847 | Smtar | Ahlqvist Kieletär 1871:25 |
| taideniekka | TAITEILIJA | 1846 | Kanava | Ahlman sk 1883 sv. Konstnär, artist |
| taidesana | OPPISANA | 1859 | Sks pk | |
| taidollisuus | TAIDE | 1845 | Kanava | |
| taidollisuus | TEOLLISUUS | 1848 | Smtar | |
| taitajatar | TAITEILIJATAR | 1848 | Smtar | |
| taitoniekka | TAITEILIJA | 1847 | Smtar | |
| taitonäyte | NÄYTE | 1847 | Smtar | |
| taivaan reuna | TAIVAANRANTA | 1820 | Tvs | |
| taivuntapääte | TAIVUTUSMUOTO | 1847 | Kanava | |
| tajuton | TAJUTON | 1831 | Ovs | |
| talittaa | TALLETTAA | 1847 | Smtar | |
| tallita | TALLETTAA | 1826 | Tvs | |
| talollisuuden seura | TALOUSSEURA | 1844 | Almanakka | Smtar 1847 n:o 15 s. 3 |
| talollisuuskunta | TALOUSSEURA | 1846 | Almanakka | |
| talonpoikainen sääty | TALONPOIKAISSÄÄTY | 1822 | Tvs | |
| talonpoikaiskunta | TALONPOIKAISSÄÄTY | 1866 | Kkl | |
| talonpoikaisto | TALONPOIKAISSÄÄTY | 1908 | Us | |
| talouden seura | TALOUSSEURA | 1829 | Ovs | OVS 1830 n:o 16 s. 4 |
| taloudenhoitaja | TALOUDENHOITAJA | 1830 | Ovs | |
| taloushoidollinen | TALOUDELLINEN | 1877 | Asetus-kokous | |
| talousseura | TALOUSSEURA | 1847 | Smtar | |
| tanhua | NÄYTTÄMÖ | 1847 | Smtar | |
| tappelo | TAISTELU | 1823 | Tvs | Lönnrot sk t 1847: 43 sv. Slagtning |
| tappelus | TAISTELU | 1834 | Ssv | Gottlund Sampo 1847:23 |
| tarttumus | TARTUNTA | 1831 | Cholera | |
| tasavallasto | TASAVALTA | 1861 | Mehiläinen | |
| tauteentua | SAIRASTAA | 1848 | Smtar | |
| tautihuone | SAIRAALA | 1848 | Smtar | |
| tehoitseva | TEHOKAS | 1830 | Ovs | |
| tekemäilevä | DRAAMALLINEN | 1847 | Smtar | |
| tekemäilevä | NÄYTELMÄ | 1847 | Smtar | |
| teleskooppi | KAUKOPUTKI | 1845 | Kanava | Meurman sk 1877 sv. Téléscope (sm. sana M:n oman ortogr:n muk.) |
| teollinen | KÄYTÄNNÖLLINEN | 1847 | LSKH | Anon Smtar 1848 n:o 34 s. 2 |
| teollisuus | TEOLLISUUS | 1847 | Smtar | |
| termi | TERMI | 1867 | Kkl | |
| termiini | LUKUKAUSI | 1824 | Tvs | Asussa [syys]termiini esim. TVS n:o 23 s. 3. |
| termometeri | LÄMPÖMITTARI | 1821 | Tvs | Roos Mintähden 1845a: 87 (th-) |
| tiedeakatemia | TIEDEAKATEMIA | 1848 | Smtar | |
| tiedeyhdistys | TIEDESEURA | 1847 | LSKH | |
| tiedollinen | TEOREETTINEN | 1864 | PK | |
| tiedollisuus | TIEDE | 1845 | Kanava | Korander Maa-T 1868:4 |
| tiedollisuusakatemia | TIEDEAKATEMIA | 1845 | Kanava | |
| tiedollisuusseura | TIEDESEURA | 1846 | Kanava | |
| tienoo | MAISEMA | 1821 | Tvs | Europaeus sk 1853 sv. Trakt (tienoo) |
| tieteellinen koulu | OPPIKOULU | 1859 | Khs | |
| tieteellisyys | TIETEELLISYYS | 1847 | Smtar | |
| tieteiskoulu | OPPIKOULU | 1860 | Khs | |
| tieto | TILASTO | 1872 | Valtiopäiväasiakirjat | |
| tietoakatemia | TIEDEAKATEMIA | 1844 | Almanakka | |
| tietokoulu | OPPIKOULU | 1847 | LSKH | |
| tietomies | TIEDEMIES | 1848 | Smtar | |
| tietoudellinen | TIETEELLINEN | 1847 | Smtar | Smtar 1848 n:o 23 |
| tietousseura | TIEDESEURA | 1847 | Smtar | |
| tietousseurasto | TIEDESEURA | 1848 | Smtar | |
| tilaaja | TILAAJA | 1847 | Smtar | |
| tilatieteellinen | TILASTOTIETEELLINEN | 1848 | Smtar | |
| tilaus | TILAUS | 1847 | Smtar | |
| toimestansavastaava | VASTUUNALAINEN | 1848 | Smtar | |
| toimeton | TAJUTON | 1847 | Kanava | |
| toimi | SELVYYS | 1846 | LSKH | |
| toimitsija | TOIMITSIJA | 1899 | Rvl | |
| toimituskokous | TOIMIKUNTA | 1820 | Tvs | |
| toimituskunta | TOIMIKUNTA | 1847 | Kanava | Tikkanen Tilasto 1848:131 |
| tointua | KEHITTYÄ | 1821 | Tvs | Lönnrot LKK 1863 |
| translatori | KIELENKÄÄNTÄJÄ | 1831 | Tvs | |
| truiskusuoni | VALTIMO | 1823 | Tvs | |
| tukokaasuus | TYPPI | 1863 | PK | |
| tuntemus | TUNNE | 1834 | Ssv | Smtar 1847 LL 5:4 |
| tuntemussana | TUNNUSSANA | 1848 | Smtar | |
| turhanaikaisuus | TURHAMAISUUS | 1847 | Smtar | |
| turhanpäiväisyys | TURHAMAISUUS | 1847 | Smtar | |
| tutkelma | ARVOSTELU | 1848 | Smtar | |
| tutkima | ARVOSTELU | 1845 | Kanava | |
| tutkistelemus | ARVOSTELU | 1847 | Smtar | |
| tykkysuoni | VALTIMO | 1864 | PK | |
| tyttykoulu | TYTTÖKOULU | 1846 | My | |
| tyttöin koulu | TYTTÖKOULU | 1846 | My | |
| tyttökoulu | TYTTÖKOULU | 1846 | My | |
| tyttölasten koulu | TYTTÖKOULU | 1836 | Ssv | |
| tytärkoulu | TYTTÖKOULU | 1847 | Kanava | |
| tähteikkö | TÄHDISTÖ | 1820 | Tvs | |
| tähteintieto | TÄHTITIEDE | 1829 | Tvs | |
| tähtitutkinto | TÄHTITIEDE | 1845 | Kanava | |
| tähtitutkisto | TÄHTITORNI | 1847 | Smtar | |
| tärkkelys | TÄRKKELYS | 1833 | Ssv | |
| tärkkiaine | TÄRKKELYS | 1864 | PK | |
| täysinäinen | TÄYTELÄINEN | 1847 | Smtar | |
| ukonsyöttö | UKKOSENJOHDATIN | 1845 | LSKH | Lönnrot sk 1880 |
| ukontulenjohtaja | UKKOSENJOHDATIN | 1820 | Tvs | TVS 1823:25 |
| ulosvientä | VIENTI | 1845 | Kanava | Smtar 1848 n:o 21 |
| ulosvientö | VIENTI | 1861 | Mehiläinen | |
| universiteetti | YLIOPISTO | 1829 | Tvs | Asetus 1.10.1852 (1:ksi) |
| uskonmatkustaja | PYHIINVAELTAJA | 1847 | Smtar | |
| uskonta | USKONTO | 1848 | Smtar | SKS pk 3.11.1858 (Suomi 1858: 374) |
| uskous | USKONTO | 1847 | Smtar | Lönnrot sk 1851 sv. Vera [kirj. vanhalla e:llä] |
| uudishuvike | NOVELLI | 1847 | Kanava | |
| uudispaikkalainen | UUDISASUKAS | 1846 | LSKH | |
| vaariinottaminen | HAVAINTO | 1831 | Cholera | |
| vaatteus | VAATETUS | 1846 | My | Ahlqvist Matkak VI 1858b: 356 |
| vaihtelevaisuus | VAIHTELEVAISUUS | 1881 | Valvoja | |
| vaihtonimi | TOISINTO | 1820 | Tvs | |
| vaikutusala | TOIMIALA | 1864 | PK | |
| vaimonpuolinen opettaja | OPETTAJATAR | 1822 | Almanakka | |
| vakautua | VAKAANTUA | 1847 | Smtar | |
| vakeutua | VAKAANTUA | 1847 | Smtar | |
| vakinainen | VARSINAINEN | 1847 | LSKH | |
| vakoa | VAKOILLA | 1847 | LSKH | |
| vaksinaatio | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| vaksineeraaminen | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| vaksineerata | ROKOTTAA | 1821 | Tvs | Becker Koulujärjestys 1843: 48 (*vaksineerata) |
| vakuutus | VAKAUMUS | 1826 | Tvs | Cannelin sk 1938 |
| valhella | JÄLJITELLÄ | 1845 | Kanava | |
| valistunut kansa | SIVISTYNYT | 1821 | Tvs | |
| valistus | SIVISTYS | 1847 | Smtar | Hannikainen Lukemisia maamiehille 1849:7 |
| valistuskieli | SIVISTYSKIELI | 1847 | Smtar | |
| valkeasoihto | SOIHTU | 1834 | Ssv | |
| vallanministeristö | MINISTERISTÖ | 1848 | Smtar | |
| vallasnaisten koulu | TYTTÖKOULU | 1847 | Kanava | |
| valokirjaus | VALOKUVAUS | 1864 | Smtar | |
| valtaaviisi | VIRALLINEN LEHTI | 1821 | Tvs | |
| valtailma | ILMANSUUNTA | 1844 | My | |
| valtainmulkkaus | VALLANKUMOUS | 1847 | Smtar | |
| valtakumous | VALLANKUMOUS | 1848 | Smtar | Meurman KKL 1866: 2 |
| valtavaratiede | TILASTOTIEDE | 1847 | Smtar | Europaeus sk 1853 sv. Statistik |
| valtioima | POLITIIKKA | 1848 | Smtar | |
| valtioinen | HALLINNOLLINEN | 1847 | Smtar | |
| valtiollinen talonhallinto | KANSANTALOUS | 1848 | Smtar | |
| vanhallaolijaisuus | VANHOILLISUUS | 1881 | Valvoja | |
| vanhuudentutkija | MUINAISTUTKIJA | 1823 | Tvs | Helenius sk 1838 sv. Fornforskare |
| vankihuone | VANKILA | 1821 | Tvs | Meurman sk 1877 sv. Prison |
| vapaamielinen | VAPAAMIELINEN | 1848 | Smtar | |
| vapaasuvusto | AATELISTO | 1848 | Smtar | |
| varjelusrokon istuttaminen | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| varjelusrokon istutus | ROKOTUS | 1821 | Tvs | |
| varjopuitos | KATUSULKU | 1848 | Smtar | |
| varmistua | VAKIINTUA | 1847 | Smtar | |
| varuste | LINNOITUS | 1845 | Kanava | Varelius Smtar 1847 n:o 36 s. 3 |
| vastainen | KIELTEINEN | 1847 | Kanava | |
| vastalloinen | VASTENMIELINEN | 1856 | Setä Tuomo | |
| vastamielisyys | VASTENMIELISYYS | 1848 | Smtar | |
| vastin | VASTINE | 1847 | Kanava | Kilpinen Päijänne 1878 n:o 24, 27 |
| vastinkirjoitus | VASTINE | 1821 | Tvs | |
| vastus | VASTAKOHTA | 1856 | Setä Tuomo | |
| vaunujono | JUNA | 1863 | Smtar | Genetz sk 1887 sv. trän, träng |
| veisutar | LAULAJATAR | 1838 | Ovs | |
| velosipedi | POLKUPYÖRÄ | 1869 | Us | |
| verisuoni | LASKIMO | 1864 | PK | |
| vesikaari | SATEENKAARI | 1821 | Tvs | Tarvanen LT 1846a:20 |
| vice heradshöfdingi | VARATUOMARI | 1834 | Ssv | Asetus-Kokous 1860:5 (häradsh.) |
| viikkolehti | VIIKKOLEHTI | 1835 | Ssv | |
| viina | VIINI | 1820 | Tvs | Eurén sk 1860 |
| viiva | ASTE | 1821 | Tvs | |
| viiva | SARAKE | 1847 | Smtar | |
| virallinen lehti | VIRALLINEN LEHTI | 1889 | Us | |
| virkalaitos | VIRASTO | 1847 | LSKH | |
| voimaton | KYKENEMÄTÖN | 1848 | Smtar | |
| voimistelemus | VOIMISTELU | 1847 | Smtar | |
| voimistelu | VOIMISTELU | 1848 | Smtar | |
| vuoden kokous | VUOSIKOKOUS | 1834 | Ssv | |
| vuodenlasku | TILINPÄÄTÖS | 1826 | Tvs | |
| vuoninki | HUONEISTO | 1826 | Tvs | |
| vuosikirja | VUOSIKERTOMUS | 1840 | Ovs | |
| vuosikulu | VUOSIKERTA | 1846 | My | |
| vyöde | VYÖHYKE | 1840 | Ovs | |
| väen opisto | KANSAKOULU | 1840 | Ovs | |
| vähennyslasku | VÄHENNYSLASKU | 1820 | Mnemosyne |